بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کرد

-رومن پولانسکی : زاده ۱۸ اوت ۱۹۳۳ در پاریس

بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کردرومن ریمون پولانسکی در پاریس از پدری لهستانی و مادری روسی زاده شد و در چهار سالگی همراه والدین و خواهر ناتنی خود، آنت، به کراکوف لهستان مهاجرت کرد. وی تنها عضو خانواده پولانسکی است که توانسته از بازداشت و تبعید اجباری یهودیان بگریزد.

مادر پولانسکی در اردوگاه آشویتس جان خود را از دست داد و وی دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف همراه با آوارگی و زندگی و کار در خانواده‌های روستایی سپری کرد. بخشی از شهرت او که کارگردان فیلم‌های مشهوری چون بچهٔ رزماری (۱۹۶۸) و محلهٔ چینی‌ها (۱۹۷۴) است، به زندگی عجیب و غریبش برمی‌گردد.

زندگی شخصی رومن پولانسکی
پولانسکی در سال ۱۹۵۸ با هنرپیشهٔ لهستانی باربارا کویاتکووسکا، در سال ۱۹۶۸ با هنرپیشهٔ آمریکایی شارون تیت و در سال ۱۹۸۹ با هنرپیشهٔ فرانسوی امانوئل سنیه ازدواج کرد و از ازدواج آخر خود دو فرزند به نام‌های مورگان و الویس دارد.

حواشی زندگی رومن پولانسکی

قتل همسر
پس از ساخت فیلم “بچه رزماری” اتفاق تلخی در زندگی رومن پولانسکی رخ داد؛ در تابستان ۱۹۶۹، در حالیکه او برای ساخت فیلمی به لندن رفته بود (فیلمی که هرگز ساخته نشد)، “شارون تیت” همسر پولانسکی درحالیکه باردار بود در خانه اش در لس آنجلس به قتل رسید.

بعد از این اتفاق رسانه ها قتل شارون را به فیلم “بچه رزماری” و موضوع شیطان پرستی ربط دادند. تا اینکه پلیس بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کردقضایی سه زن و یک مرد را به همراه چارلز منسون (رئیس گروه) دستگیر و محاکمه کردند. چارلز منسون تبهکار امریکایی که رهبری گروهی با نام “خانواده منسون” را بر عهده داشت دارای گرایشهای شیطان پرستی بود.

پولانسکی در سال ۱۹۶۷ که فیلم “شکارچیان بی باک خون آشام” را ساخت با شارون تیت که در این فیلم بازی کرده بود، ازدواج کرد.

رسوایی اخلاقی
پولانسکی در سال ۱۹۷۷ متهم شد که در جریان یک میهمانی در منزل “جک نیکلسون” در شهر لس‌آنجلس، دختری ۱۳ ساله را وادار به استفاده از مشروبات الکلی و مواد مخدر کرده و سپس به او تجاوز کرده است.

پس از آن که دادگاه لس‌آنجلس دستور دستگیری پولانسکی را صادر کرد، این فیلمساز لهستانی ‌تبار به کشور فرانسه گریخت و هیچ‌وقت به آمریکا برنگشت؛ حتی برای دریافت جایزه اسکار بهترین کارگردانی برای فیلم “پیانیست” در امریکا حضور نیافت.

پرونده حقوقی پولانسکی در شرایطی در دادگاه حقوقی لس‌آنجلس باز است که “سامانتا گینر” دختری که آن بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کردزمان ۱۳ سال داشت، انصراف خود را از پیگیری ادعا و شکایت خود اعلام کرده است.

بازداشت در سوئیس
پولانسکی در سپتامبر سال ۲۰۰۹ پس از ورود به خاک سوئیس برای حضور در جشنواره‌ فیلم زوریخ بازداشت شد؛ بازداشت او به دنبال حکم تعقیب و بازداشتی بود که دستگاه قضایی آمریکا صادر کرده بود. او پس از گذشت ۲ ماه از زندان آزاد و به حبس خانگی فرستاده شد.

در این میان اخباری مبنی بر استرداد او به امریکا مطرح شد که خود پولانسکی ادعای استردادش به دولت آمریکا را مبتنی بر دروغ خواند. او ضمن نکوهش مقامات سوئیسی آمریکایی طی بیانیه‌ای گفت: «من هیچگاه در زندگی‌ام سعی نکرده‌ام که حس ترحم کسی را برانگیزم بلکه تنها خواسته‌ام اینست که همانند هر کس دیگری با من نیز عادلانه برخورد شود. من دیگر بیش از این نمی‌توانم سکوت کنم چون درخواست برای استرداد من از مقامات سوئیسی مبتنی بر دروغ است. من دیگر نمی‌توانم سکوت کنم چون بیشترین هدف ایالات متحده آمریکا در بازگرداندن من، بیشتر برای این است که در برابر رسانه‌های جهان، از من بعنوان یک ابزار تبلیغاتی به نفع خود استفاده کنند و ادعا کنند که ما بعد از ۳۲ سال هم همچنان بر اجرای عدالت پافشاری می‌کنیم.»

در ژوئیه ۲۰۱۰ دولت سوئیس با تقاضای دولت امریکا مبنی بر تحویل پولانسکی مخالفت کرد و او آزاد شد.

زندگی حرفه ای رومن پولانسکی
پولانسکی از دوران نوجوانی به بازیگری در نمایشنامه های رادیویی و تئاتر و به طور کلی هنر های نمایشی دلبستگی فراوانی پیدا کرد و در گروه های نمایشی مشغول کار شد. سیزده ساله بود که نقش اول یک نمایش را بازی کرد و بعد از آن به بازیگری و گاهی کارگردانی تئاتر پرداخت.

در سال ۱۹۵۰ به مدرسه بوزار کراکو وارد شد تا نقاشی و طراحی و مجسمه سازی را فرا گیرد ، اما یک سال بعد ، از آن جا اخراج شد. در ۱۹۵۴ به مدرسۀ سینمایی ایالتی شهر لودز وارد شد و تا پنج سال بعد در آن جا سینما و عکاسی آموخت. در طول پنج سالی که پولانسکی به تحصیل سینما مشغول بود در تعدادی فیلم سینمایی بازی کرد و هفت فیلم کوتاه ساخت.

پولانسکی در سال ۱۹۵۸ یک فیلم تجربی بیست دقیقه ای به نام دو مرد و یک گنجه را بر اساس فیلمنامه ای از خودش ساخت که نقش کوتاهی نیز در آن بازی کرد . این فیلم پنج جایزۀبین المللی گرفت و نام پولانسکی را به سر زبان ها انداخت . دو مرد و یک گنجه خوش درخشید اما فیلم کوتاه بعدی او ، وقتی فرشتگان سقوط می کنند ، که یک سال بعد برای دریافت دیپلم ساخت و در آن بازی کرد ، از نظر ارزش های هنری به پای آن نرسید.

piratesپولانسکی پس از پایان تحصیل به فرانسه رفت و حدود یک سال در آن جا به عنوان دستیار کارگردانان فرانسوی ، تجربه های زیادی کسب کرد. یک فیلم کوتاه نیز به نام چاق و لاغر ( ۱۹۶۱) ، بر اساس اندیشه های ساموئل بکت ساخت که فیلمنامه اش را خودش نوشته بود. پس از آن پولانسکی به لهستان برگشت و اولین فیلم بلند ش را به نام چاقو در آب ( ۱۹۶۲) ساخت.

این فیلم با بودجه ای بسیار محدود و امکانات ساده ساخته شد و یرژی لیپمن ، فیلمبردار سرشناس لهستانی ، موافقت کرد فیلمبرداری آن را بر عهده بگیرد. در اواسط فیلمبرداری ، یک بار مقام های دولتی ورشو ، به دلیل اتهامی بی پایه و اساس مبنی بر اقدامات خلاف قانون در قایق ، مانع از ادامۀ فیلمبرداری شدند ، اما در نهایت رفع اتهام شد و فیلمبرداری همان گونه که پولانسکی می خواست ، ادامه یافت و به پایان رسید.

چاقو در آب یک کمدی – درام روان شناسانه است که با ستایش منتقدان جهان روبه رو شد . از جملۀ ، برندۀ جایزۀ منتقدان جشنوارۀ ونیز و نامزد دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی شد. این فیلم تنها فیلم بلندی است که پولانسکی در لهستان ساخت و پس از آن وی در ۱۹۶۵ دومین فیلم بلندش تنفر را در انگلستان کارگردانی کرد ، اما پیش از آن در ۱۹۶۳ یک اپیزود از فیلم زیباترین کلاهبرداران دنیا را با عنوان آمستردام در هلند ساخت .

پولانسکی سه فیلم بعدی اش را در انگلستان ساخت. تنفر ، نخستین فیلم انگلیسی زبان پولانسکی ، بر اساس فیلمنامه ای نوشتۀ خودش و ژرژ براک ساخته شد. این فیلم یک کار درخشان در زمینۀ سینمای دلهره آور روان کاوانه به روش آثار آلفرد هیچکاک (به ویژه روانی )بود.

پولانسکی با فیلم بعدی اش بن بست (۱۹۶۶) ، بار دیگر یک رابطۀ سه نفره را در قالب یک کمدی سیاه به نمایش می گذارد. این فیلم فاقد ارزش های هنری چاقو در آب و شیوۀ ساده و زیبایی شناسانۀ آن است و موفقیت چندانی برای پولانسکی نداشت.

فیلم بعدی پولانسکی ، رقص خون آشام (۱۹۶۷) است که با اسامی قاتلین خون آشام ها و ببخشید ، دندانتان روی گردن من است نیز به نمایش در آمده است. این فیلم آمیزه ای جذاب از سینمای طنز و وحشت است و بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کردماجرا های یک پروفسور و دستیارش را شرح می دهد که برای نابودی یک خاندان خوان آشام و نجات دختری که در بند آنهاست تلاش می کنند.

پولانسکی پس از این فیلم به آمریکا رفت و آن جا در ۱۹۶۸ نخستین فیلم آمریکایی اش ، بچۀ رزمری ، را بر اساس داستان هراس انگیز آیرا لوین (Ira Levin )ساخت. بچه رزمری ماجرای هراس انگیز زوج جوانی است که به آپارتمانی مرموز نقل مکان می کنند.

زن جوان در آنجا دچار توهم شده و گمان می کند نیرویی شیطانی در ان خانه حکم فرماست که همسر و کودکی را که در شکم دارد احاطه کرده است و… . بچۀ رزمری یکی از بهترین آثار پولانسکی است که شهرت فراوانی برایش کسب کرد و به عنوان یک فیلم موفق تجاری – هنری مورد استقبال قرار گرفت. این فیلم جوایز زیادی دریافت کرد ، از جمله نامزد دریافت جایزه اسکار برای بهترین فیلم نامه شد.

او در ۱۹۷۱ به انگلستان بازگشت و فیلم بعدی اش مکبث را که بازسازی خشن و خونباری از اثر معروف شکسپیر بود ، در آن جا کارگردانی کرد. بسیاری معتقدند خشونت موجود در مکبث پولانسکی از حادثه وحشتناک قتل همسرش ناشی شده. پولانسکی در سال ۱۹۷۲ به ایتالیا رفت و فیلم چی ؟ را با شرکت مارچلو ماسترویانی ساخت که کمدی گستاخانه ای دربارۀ آشنایی یک دختر جوان معصوم با یک میلیونر غیر عادی است.

پولانسکی یکی از مهم ترین آثارش یعنی محلۀ چینی ها را در سال ۱۹۷۴در آمریکا کارگردانی کرد. محله چینی ها فیلمی بود به سبک آثار دو نویسنده معروف داستان های کاراگاهی- جنایی یعنی ، دشیل همت و ریموند چندلر. جک نیکلسون (Jack Nicholson )در این فیلم با بازی فوق العاده خود ، در نقش کارآگاهی ظاهر شد که درگیر یک ماجرای پیچیده می شود.

فیلم محله چینی ها بسیار مورد استقبال هم تماشاگران و هم منتقدان قرار گرفت و در همان سال نامزد دریافت یازده جایزه اسکار شد. بسیاری از منتقدان این فیلم را یکی از آثار درخشان دهه هفتاد می دانند.

فیلم بعدی پولانسکی ، کمدی سیاه مستاجر بود که در سال ۱۹۷۶ در فرانسه ساخت و یکی از دشوارترین نقش هایش را در آن بازی کرد. در ۱۹۷۷ پولانسکی به اتهام یک رسوایی اخلاقی در کالیفرنیا بازداشت شد وبه همین 51002wm1e7lمنظور آمریکا را به قصد فرانسه ترک کرد.

فیلم های بعدی پولانسکی ، همگی در فرانسه تولید شدند. اولین فیلمی که پولانسکی در فرانسه ساخت ، تس (۱۹۷۹) نام داشت که به مشکلات و رنج های دختری روستایی و فقیر می پرداخت. تس سه جایزۀ اسکار را در رشته های فیلم برداری ، طراحی لباس و طراحی صحنه از آن خود کرد.

فیلم بعدی پولانسکی با نام دزدان دریایی (۱۹۸۶ ) ، یک کار ضعیف و ناموفق بود که تنها از بازی دیدنی والتر ماتائو در نقش یک دزد دریایی شمشیر زن ودوست داشتنی برخوردار بود.

دیوانه وار (۱۹۸۸ ) ، فیلم بعدی پولانسکی ، فیلمی نسبتا هیچکاکی درباره یک زوج آمریکایی است که در سفرشان به پاریس درگیر یک ماجرای جاسوسی می شوند.این فیلم با کارگردانی پولانسکی و بازی خوب هریسن فورد ( Harrison Ford ) توفیق تجاری و هنری نسبتاًخوبی را در برداشت.

فیلم بعدی پولانسکی به نام ماه تلخ ( ۱۹۹۲) ، شرح یک سفر دریایی است که برای یک مرد جوان اصیل انگلیسی تبدیل به سفری پیچیده و نفرین شده می شود و در ماجرا های تلخ و عجیب یک نویسندۀ آمریکایی افلیج گره می خورد. فیلم واکنش های متفاوتی را از سوی منتقدان در بر داشت.

در پروژه بعدی اش ، مرگ و دوشیزۀ (۱۹۹۴) ، پولانسکی به بازسازی موفق نمایشنامه ای از آریل دورفمن ( Ariel Dorfman ) شیلیایی می پردازد. نمایش نامه مرگ و دوشیزه از موضوعی تاثیر گذار برخوردار است. وقایع فیلم در کشوری ناشناخته در آمریکای جنوبی می گذرد و در باره زنی است که در رژیم سابق دیکتاتوری ، زندانی سیاسی بوده و پس از سقوط رژیم سعی دارد تا از مردی که او را شکنجه می داده انتقام بگیرد. پولانسکی با فضاسازی قوی و تنها با بهره گیری از سه هنرپیشه توانا ، مکانی واحد و زمانی کوتاه در حدود چند ساعت دادگاهی از عدالت خواهی یک زن را به نمایش می گذارد و اثری تکان دهنده را خلق می کند.

بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کرددروازه نهم ( ۱۹۹۹) ، اثری معمایی ، جنایی است پیرامون شیطان پرستان و تلاش آن ها برای راهیابی به قلمرو شیطان. شخصیت های فیلم که هر یک به دنبال این راهیابی هستند درواقع خود شیطان های کوچکی هستند که شرارت و جنون خود را با از بین بردن رقبایشان نشان می دهند ، آن هم از طریق مکری که شیطان به کار برده و جالب آنجاست که در نهایت کسی به قلمرو شیطان دست می یابد که به نظر نمی رسید اصلا در پی آن باشد.

در سال ۲۰۰۲ ، سرانجام پولانسکی تصمیم گرفت فیلمی درباره آنچه همیشه او را آزار می داده ، یعنی درباره جنایات نازی ها در جنگ جهانی دوم بسازد. پولانسکی پیانیست را بر اساس رمان مرگ یک شهر اثر ولادیسلاو اشپیلمن ( Wladyslaw Szpilman) ساخت. اشپیلمن ، این رمان را بر اساس داستان واقعی زندگی اش نوشته است. او یک پیانیست ماهر و مطرح بوده که خانواده اش توسط نازی ها قتل عام شدند. او به مدد حمایت یک افسر آلمانی که نبوغ و هنر او را تحسین می کرد می تواند از اردوگاه ورشو بگریزد. اشپیلمن در سال ۱۹۴۶ خاطراتش را تحت یک رمان منتشر کرد.

پولانسکی که خودش طعم اردوگاه های ورشو را چشیده بود ، امتیاز اقتباس از این کتاب را خرید. پیانیست در واقع آمیزه ای است از رمان اشپیلمن و خاطرات پولانسکی ، داستانی مملو از امید و خوش بینی ، چرا که او نیز مانند قهرمان داستان از معدود کسانی بود که توانست از اردوگاه ورشو جان سالم به در برد. پیانیست بسیار مورد توجه قرار گرفت و منتقدان ، بسیار آن را ستودند.

اثر بعدی پولانسکی فیلم الیور توئیست ( ۲۰۰۵) است که پولانسکی آن را بر اساس رمان مشهور چارلز دیکنز (Charles Dickens) ساخت. فضا سازی پولانسکی از رمان دیکنز قابل قبول و تماشایی است اما همگان معتقدند که تا امروز نیز بهترین فیلمی که از روی این کتاب ساخته شده الیورتوئیست ، ساخته دیوید لین است.

فیلم بعدی او هر کس سینمای خودش نام دارد. این فیلم یک فیلم چندگانه فرانسوی است که به مناسبت شصتمین سالگرد جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۰۷ ساخته شد. این فیلم مجموعه‌ای از ۳۴ فیلم کوتاه است که هر کدام ۳ دقیقه زمان دارند و توسط ۳۶ کارگردان بزرگ و موفق دنیا کارگردانی شده‌اند. این پروژه نماینده ۵ قاره و ۲۵ کشوری است که فیلم‌سازان دعوت‌شده از آنها، دریافت‌های ذهنی خودشان را که از طریق سینما به آنها جان بخشیده‌اند، بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کرددر زمانی کوتاه ارائه کنند.

در سال ۲۰۱۰ پولانسکی فیلم سایه‌نویس را ساخت. این فیلم که با عنوان شبح نگارنده یا روح نگارنده هم ترجمه شده است بر پایه کتاب شبح پر فروش رابرت هریس ساخته شده‌است. این فیلم برنده جایزه خرس طلایی در شصتمین جشنواره فیلم برلین شده‌است.

فیلم بعدی او کشتار نام دارد که در سال ۲۰۱۱ ساخته شد. این فیلم بر پایهٔ نمایش‌نامهٔ خدای کشتار به قلم یاسمینا رضا ساخته شده است. این فیلم محصول چهار کشور فرانسه، آلمان، لهستان و اسپانیا است.

آخرین فیلم او تا سال ۲۰۱۶ ونوس در پوست خز نام دارد که در سال ۲۰۱۳ ساخته شد. این فیلم براساس نمایشی به همین نام که توسط نمایشنامه نویس آمریکایی دیوید ایویس نوشته شده است، ساخته شده است. این فیلم نامزد دریافت نخل طلایی سال ۲۰۱۳ بوده است.

فیلم‌شناسی رومن پولانسکی

کارگردان
ونوس در پوست خز ۲۰۱۳ نامزد دریافت نخل طلایی جشنواره فیلم کن ۲۰۱۳
کشتار ۲۰۱۱
سایه‌نویس ۲۰۱۰
هر کس سینمای خودش ۲۰۰۷
الیور توئیست ۲۰۰۵
پیانیست ۲۰۰۲ ۳ جایزه اسکار و جایزه بهترین فیلم از جشنواره فیلم کن و جشنواره فیلم بفتا
دروازه نهم ۱۹۹۹
مرگ و دوشیزه ۱۹۹۴
ماه تلخ ۱۹۹۲
دیوانه‌وار ۱۹۸۸
دزدان دریایی ۱۹۸۶
تس ۱۹۷۹ ۳ جایزه اسکار
مستاجر ۱۹۷۶
51ympbm5ghlمحله چینی‌ها ۱۹۷۴ ۱ جایزه اسکار و جایزه بهترین کارگردان از جشنواره فیلم بفتا
چه؟ ۱۹۷۲
تراژدی مکبث ۱۹۷۱
بچهٔ رزماری ۱۹۶۸ ۱ جایزه اسکار
قاتلین بی باک خون‌آشام ۱۹۶۷
بن‌بست ۱۹۶۶ جایزه بهترین فیلم از جشنواره فیلم برلین
انزجار ۱۹۶۵ نخستین فیلم پولانسکی در انگلستان
چاقو در آب ۱۹۶۲ نخستین فیلم بلند پولانسکی در لهستان

بازیگر
لامپ ۱۹۵۹
وقتی فرشته‌ها سقوط می‌کنند ۱۹۵۹
چاق و لاغر ۱۹۶۱
رقص خون‌آشام‌ها ۱۹۶۷
مسیحی سحرآمیز ۱۹۶۹
محلهٔ چینی‌ها ۱۹۷۴
مستاجر ۱۹۷۶
تشریفات ساده ۱۹۹۴
ساعت شلوغی ۳ ۲۰۰۷

 

 

منابع : دانشنامه رشد – ویکی پدیا – وبسایت ۹صبح – imdb
ویرایش و نشر : ایران ادیب

یک دیدگاه در “بیوگرافی رومن پولانسکی ، کارگردانی که دوران کودکی سختی را در گتو کراکوف سپری کرد

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *