بیوگرافی اورسن ولز ، نابغه ای که همشهری کین را در ۲۵ سالگی ساخت

– اورسن ولز : زاده ۶ مه ۱۹۱۵ در کنوشا، ویسکانسین، آمریکا – درگذشت ۱۰ اکتبر ۱۹۸۵ در لس‌آنجلس، کالیفرنیا، آمریکا

بیوگرافی اورسن ولز ، نابغه ای که همشهری کین را در 25 سالگی ساختجرج اورسن وِلْز در کنوشا در ایالت ویسکانسین متولد شد. وی پسر دوم خانواده بود و پدرش «ریچارد هِد ولز» تولیدکنندهٔ چراغ خودرو و مادرش «بئاتریس ایوز» یک پیانیست کنسرت بود. او مشکلاتی در کودکی‌اش داشت. در سال ۱۹۱۹ والدینش از یکدیگر جدا شدند و او به شیکاگو کوچید. در آنجا پدرش تبدیل به یک الکلی شده بود و دیگر کار نمی‌کرد. در ۱۰ مه ۱۹۲۴ مادرش چهار روز بعد از جشن تولد نه سالگی او، به علت بیماری یرقان فوت کرد. ریچارد ولز نیز در پانزده سالگی اورسن دار فانی را وداع گفت. اورسن در آن زمان تازه از مدرسهٔ پسرانهٔ تاد در ووداستاک ایالت ایلینوی دانش‌آموخته شده بود. ولز بعدها در مصاحبه‌هایش اعلام داشت که احساس می‌کند که به پدرش خیانت کرده‌است و او را نادیده گرفته‌است.

پس از مرگ پدر موریس برنشتاین قیم او گردید. در تاریخ مسائلی مطرح است که در مورد درست بودن قیم بودن وی جای سؤال باقی می‌گذارد. برنشتاین در روسیه متولد شده‌بود و در سال ۱۸۹۰ به شیکاگو آمده‌بود و درس خوانده و پزشک موفقی نیز شده‌بود.

در طی چندین سال او چندین همسر از جمله خواننده سوپرانوی مشهور شیکاگو، ادیث میسِن اختیار کرده بود. ادیث از همسر قبلی خود جورجیو پولاچو که صاحب کارخانه بود جدا شده بود تا با موریس ازدواج کند. هر چند بعدها آنها از هم جدا شدند و ادیث دوباره با جورجیو ازدواج کرد. در سال ۱۹۳۰ موری در هایلندپارک زندگی می‌کرد و یک همسر و فرزند داشت. وی ادعا می‌کرد در ایالت ایلینوی متولد شده و والدینش نیویورکی بوده‌اند. در مدرسه تاد، ولز تحت تأثیرات مثبت از طرف راجر هیل قرار گرفت. راجر معلمی بود که بعدها مدیر تاد شد.

در سال ۱۹۳۶ اولین کار رادیویی اورسن ولز به نام «پیشرفت زمان» از شبکهٔ سی‌بی‌اس پخش شد. یک سال بعد ولز سرپرستی پروژهٔ تئاتر نگرو در نیویورک را بر عهده گرفت. در همین سال‌ها سریال «سایه» و آثار اقتباسی وی از آثار ادبی با نام «اول شخص مفرد» از رادیو پخش شدند.

بیوگرافی اورسن ولز ، نابغه ای که همشهری کین را در 25 سالگی ساختدر یک روز قبل از هالووین سال ۱۹۳۸ نمایش رادیویی اورسن ولز از نمایشنامه هاوارد کاچ بر اساس رمان جنگ دنیاها نوشته هربرت جرج ولز باعث وحشت زده شدن مردم زیادی در آمریکا شد. زیرا مردم فکر کرده بودند که با یک خبر زنده روبرو هستند و نه یک نمایش رادیویی. خبرهای دیگری هم که در حین اجرای نمایش به عنوان هدیه هالووین خوانده می‌شدند، قطعی بودن خبر را تأیید می‌کردند. اما بی‌شک این اجرای طبیعی ولز بود که مردم را به اشتباه انداخته‌بود. ولز همان شب از مردم به علت این هدیه وحشتناک معذرت‌خواهی کرد.

در سال ۱۹۴۱ اورسن ولز سومین پیشنهاد ساخت فیلم را به کمپانی RKO ارائه کرد و مورد قبول قرار گرفت که نتیجه‌ آن ساخت شاهکار سینمای جهان یعنی “همشهری کین” بود.”همشهری کین” در ۹ بخش نامزد جوایز اسکار بود که در نهایت تنها جایزه بهترین فیلمنامه را برد. اگرچه آکادمی اسکار توجه لازم را به این فیلم نداشت اما “همشهری کین” توانست در طول سال‌ها به‌عنوان بهترین فیلم تاریخ سینما شناخته شود.

دومین فیلم بلند اورسن ولز “امبرسون‌های باشکوه” بود که در سال ۱۹۴۲ براساس کتاب برنده‌ جایزه‌ پولیتزر نوشته‌ “بوت تارکینگتون” ساخته شد. وی علاوه ‌بر تهیه‌کنندگی، به ایفای نقش نیز در این فیلم پرداخت.

اورسون ولز فیلم بعدی خود را اثری مستند به نام “همه‌اش واقعیت است” در برزیل ساخت که نیمی از بودجه‌ یک میلیون دلاری آن را دولت آمریکا متقبل شد. این فیلم به واقع یک تبلیغ دوران جنگ برای دولت آمریکا بود تا کشور‌های آمریکای لاتین را از اتحاد با دیگر قدرت‌ها منع کند.

پس از بازگشت به هالیوود، اورسن ولز با استقبال کمپانی‌های فیلمسازی روبه رو نشد به‌همین دلیل بار دیگر به کار در رادیو رو آورد. پس از مدتی او دوباره شروع به ساخت فیلم کرد؛ فیلم “مردی در سایه” را برای کمپانی Universal Pictures در سال ۱۹۵۷ ساخت و در سال ۱۹۵۸ فیلم “نشانی از شر” را که روایت تقابل همیشگی خیر و شر با چیدمانی باشکوه برای سقوط ضدقهرمانی تنها و سرخورده بود را ساخت. او پس از ساخت “تابستان گرم طولانی” در سال ۱۹۵۸ و “اجبار” در سال ۱۹۵۹ دوباره به اروپا بازگشت و سالهای ۱۹۵۹ تا ۱۹۷۰ را در ایتالیا، هنگ گنک، فرانسه و اسپانیا به ساخت فیلمهایی چون: “داوود و گولیات”، معبری به هنگ کنگ”، “ترک در آینه”، “ناقوس‌های نیمه شب” و “مردی برای تمام فصول” پرداخت و پس از آن دوباره به هالیوود بازگشت.

درگذشت
اورسن ولز روز ۱۰ اکتبر ۱۹۸۵ در سن ۷۰ سالگی در لس‌آنجلس درگذشت. او یکی از فیلمسازانی است که از لحاظ جنبه‌های بصری سینما بسیار مورد تحسین است.

بیوگرافی اورسن ولز ، نابغه ای که همشهری کین را در 25 سالگی ساختهمشهری کین
اورسن ولز وقتی ۲۵ سال بیشتر نداشت این شانس را پیدا کرد که بتواند اطمینان جورج شافر مدیر کمپانی فیلم‌سازی ار. کی. او را به‌دست‌آورد و نخستین فیلم بلند خود را بسازد. شافر پیشنهادی به ولز داد که عموماً به عنوان بزرگ‌ترین پیشنهادی که به یک فیلم‌ساز ناآزموده داده‌شده شناخته می‌شود: «کنترل کامل هنرمندان». و این فیلم همشهری کین بود که در ۱۹۴۱ ساخته شد و ازآن پس به عنوان یکی از بهترین فیلم‌های سینما از آن یاد می‌شود.

ولز همشهری کین را در سال ۱۹۴۱ با ایده‌هایی نو برای روایت داستان در هالیوود بازنویسی کرد. این فیلم پر از ابتکارات تازه در تصویر برداری و صدا برداری بود. حتی گریم ولز که به طور متقاعد کننده‌ای سنش را چندین دهه بیشتر نشان می‌داد، انقلابی محسوب می‌شد. ولز در نقش «چارلز فاسترکین» تهیه‌کنندگی و کارگردانی فیلم را نیز به عهده داشت. این کلاسیک برای نه جایزه اسکار نامزد شده‌بود که چهار تا از آنها که به ولز ارتباط داشت عبارتند از: بهترین بازیگر، بهترین کارگردان، بهترین فیلمنامه و بهترین فیلم. اما فیلم تنها برنده یک جایزه اسکار برای بهترین فیلمنامه شد. نکته حائز اهمیت این است که اورسن ولز در هنگام ساخت همشهری کین تنها ۲۵ سال داشته‌است.

اورسن ولز یکی از فیلم سازان مطرح تاریخ سینما و از نوابغ این حرفه بوده است ، که متاسفانه قربانی سیستم سلطه گر هالیوود و نظام استودیویی شد.

یا ساخته شدن فیلم ، ویلیام راندولف هرست ، روزنامه نگار قدرتمند آمریکایی ، چارلز فاستر کین را بازسازی عمدی شخصیت خود بزرگ بین خود پنداشت و تهدید کرد که علیه فیلم به قانون متوسل خواهد شد. هرست که هنوز زنده بود کوشید دست اندر کاران فیلم را که چهره او را چنین ناخوشایند طراحی کرده بودند سرکوب کند. هرست نتوانست از پخش فیلم جلوگیری کند ، اما با استفاده از قدرتی که در عرصه مطبوعات داشت به تبلیغات منفی علیه فیلم پرداخت و مانع از انعکاس نقدهای متعدد در حمایت از فیلم شد. نتیجه اینکه خارج از نیویورک فیلم توفیقی به دست نیاورد و تا اواسط دهه پنجاه از جریان پخش کنار گذاشته شد.

ساختار روایی فیلم

ولز( به همراه منکیه ویچ ) طرح همشهری کین را بر پایه تکنیک رجعت مکرر به گذشته استوار کرد. طرحی که در آن شخصیت های فیلم ، یک به یک ، ارتباط خود را با مردی بزرگ پس از مرگش به خاطر می آوردند. در این فیلم ولز بر آن بود تا داستان را به صورتی شاعرانه از تصویری به تصویر دیگر ، شبیه به فرایند تداعی در انسان روایت کند. این شیوه روایت پیچیده که تا آن زمان کسی آن را به این شکل تجربه نکرده بود ، نوعی ساختار شکنی به نظر می رسید که برای تماشاگران آن زمان سینما کمی عجیب و غیر قابل درک بود ، در حالی که این گونه ساختارهای روایی برای سینمای امروزکه شیوه های متنوع و متعدد آن را از سر گذرانده آن چنان عجیب نیست. برخی از منتقدان در کنار کارشکنی ها و دست اندازی های هرست ، ساختارشکنی روایی فیلم و استفاده از تکنیک های جدید فیلم برداری را نیز از دیگر علل شکست فیلم در زمان خودش می دانند.

فیلم برداری

گرگ تولند ، احتمالا مهم ترین فیلم بردار دوران کلاسیک هالیوود و از مبتکرترین و تاثیرگذارترین فیلم برداران آن دوران بود.
سبک برجسته فیلم برداری تولند در فیلم همشهری کین به نظام مندترین و کاراترین وجه به کار گرفته شد و به گفته خودش « در همشهری کین قواعد را شکستم. » . در واقع ولز و تولند که توجه داشتند درکشان ازجلوه فیلم و رویکرد روایی آن چقدر نا متعارف است در همشهری کین دست به تجربه های بزرگی زدند و ابتکارات و نوآوری های بسیاری به خرج دادند، به قول رابرت ال کالینگر ( از منتقدین مطرح که بررسی های عمیقی را پیرامون همشهری کین و ارسن ولز انجام داد ) « ولز و تولند همراه یکدیگر با شوقی انقلابی به این فیلم روی آوردند.».

موسیقی

ولز به آهنگ سازانی گرایش داشت که مانند خودش آماده بودند خطر کنند و با سبک های رایج در بیفتند. به همین خاطر ولز، برنارد هرمن را که از آهنگ سازان موفق تأتر نیویورک بود به استودیوی آر.کو.او آورد تا برای فیلم همشهری کین موسیقی متن بسازد. موسیقی متنی که مانند خود فیلم پر است از ایده های درخشان و برای کسی که نخستین بار بوده برای یک فیلم سینمایی آهنگ می ساخته تحسین برانگیز.

اهمیت و تاثیرات همشهری کین در سینما بسیار فراوان و فراگیر بوده است.
دستاوردهای این فیلم در تحول شکل روایی سینما ، سال ها از زمان خود جلوتر بود و بر بیشتر فیلم های مهم پس از خود تاثیر گذاشت. همشهری کین همواره از فیلم های محبوب منتقدین بوده تا جایی که آن ها این فیلم را به عنوان یکی از ده فیلم برتر قرن بیستم انتخاب کردند. اما با وجود ستایش هایی که از همشهری کین می شود ، شکست تجاری فیلم در زمان خودش نام ولز را به عنوان یک بازنده بر سر زبان ها انداخت و دیگر در هالیوود به او فرصت داده نشد تا با دست باز فیلم بسازد و شاهکارهای دیگری را به عالم سینما تقدیم کند.

لازم به ذکر است که همشهری کین در سال ۱۹۴۲ در مراسم اسکار نامزد دریافت ۹ جایزه اسکار شد : بهترین فیلم نامه ارجینال ، بهترین کارگردان ، بهترین هنرپیشه نقش اول مرد ، بهترین کارگردان هنری ، بهترین فیلم برداری سیاه و سفید ، بهترین موسیقی ، بهترین تدوین ، بهترین عکس . ولی تنها در رشته بهترین فیلم نامه موفق به دریافت جایزه اسکار شد ( رقیب اصلی همشهری کین در سال ۱۹۴۲ فیلم چه سرسبز بود دره من (How Green Was My Valley ) ساخته جان فرد بود ). همچنین در همان سال برنده جایزه انجمن منتقدین فیلم نیویورک به عنوان بهترین فیلم شد.

بیوگرافی اورسن ولز ، نابغه ای که همشهری کین را در 25 سالگی ساختآثار
-“قلب‌های پیر” (The Hearts of Age) محصول سال ۱۹۳۴، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“خیلی زیاد جانسون” (Too Much Johnson) محصول سال ۱۹۳۸، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“همشهری کین” (Citizen Kane) محصول سال ۱۹۴۱، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“امبرسون‌های باشکوه” (The Magnificent Ambersons) محصول سال ۱۹۴۲، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“سفر به درون ترس” (Journey into Fear) محصول سال ۱۹۴۳، ولز به عنوان بازیگر
-“جین ایر” (Jane Eyre) محصول سال ۱۹۴۳، ولز به عنوان بازیگر
-“پسرها را دنبال کن” (Follow the Boys) محصول سال ۱۹۴۴، ولز به عنوان بازیگر
-“غریبه” (The Stranger) محصول سال ۱۹۴۶، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“جدالی در آفتاب” (Duel in the Sun) محصول سال ۱۹۴۶، ولز به عنوان بازیگر
-“فردا برای همیشه ‌است” (Tomorrow Is Forever) محصول سال ۱۹۴۶، ولز به عنوان بازیگر
-“بانویی از شانگهای” (The Lady from Shanghai) محصول سال ۱۹۴۷، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“مکبث” (Macbeth) محصول سال ۱۹۴۸، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“جادوی سیاه” (Black Magic) محصول سال ۱۹۴۹، ولز به عنوان بازیگر
-“مرد سوم” (The Third Man) محصول سال ۱۹۴۹، ولز به عنوان بازیگر
-“رز سیاه” (The Black Rose) محصول سال ۱۹۵۰، ولز به عنوان بازیگر
-“اتلو” (Othello) محصول سال ۱۹۵۲، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“دردسر در دره تنگ” (Trouble in the Glen) محصول سال ۱۹۵۴، ولز به عنوان بازیگر
-“سه پرونده جنایت” (Three Cases of Murder) محصول سال ۱۹۵۵، ولز به عنوان بازیگر
-“آقای آرکادین” (Mr. Arkadin) محصول سال ۱۹۵۵، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“نهنگ سفید” (Moby Dick) محصول سال ۱۹۵۶، ولز به عنوان بازیگر
-“مردی در سایه” (Man in the Shadow) محصول سال ۱۹۵۷، ولز به عنوان بازیگر
-“ریشه‌های آسمان” (The Roots of Heaven) محصول سال ۱۹۵۸، ولز به عنوان بازیگر
بیوگرافی اورسن ولز ، نابغه ای که همشهری کین را در 25 سالگی ساخت-“تابستان گرم طولانی” (The Long, Hot Summer) محصول سال ۱۹۵۸، ولز به عنوان بازیگر
-“نشانی از شر” (Touch of Evil) محصول سال ۱۹۵۸، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“اجبار” (Compulsion) محصول سال ۱۹۵۹، ولز به عنوان بازیگر
-“معبری به هنگ کنگ” (Ferry to Hong Kong) محصول سال ۱۹۵۹، ولز به عنوان بازیگر
-“داوود و گولیات” (David and Goliath) محصول سال ۱۹۶۰، ولز به عنوان بازیگر
-“ترک در آینه” (Crack in the Mirror) محصول سال ۱۹۶۰، ولز به عنوان بازیگر
-“محاکمه” (The Trial) محصول سال ۱۹۶۲، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“داستان پادشاه” (A King’s Story) محصول سال ۱۹۶۵، ولز به عنوان بازیگر
-“ناقوس‌های نیمه شب” (Chimes at Midnight) محصول سال ۱۹۶۵، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“مردی برای تمام فصول” (A Man for All Seasons) محصول سال ۱۹۶۶، ولز به عنوان بازیگر
-“کازینو رویال” (Casino Royale) محصول سال ۱۹۶۷، ولز به عنوان بازیگر
-“قصه جاویدان” (The Immortal Story) محصول سال ۱۹۶۸، اورسن ولز به عنوان بازیگر و کارگردان
-“ستاره جنوبی” (The Southern Star) محصول سال ۱۹۶۹، ولز به عنوان بازیگر
-“کچ ۲۲” (Catch-22) محصول سال ۱۹۷۰، ولز به عنوان بازیگر
-“جزیره گنج” (Treasure Island) محصول سال ۱۹۷۲، ولز به عنوان بازیگر
-“پروانه” (Butterfly) محصول سال ۱۹۸۲، ولز به عنوان بازیگر

 

 

منابع : ویکی پدیا – دانشنامه رشد – وبسایت شخصیت نگار
ویرایش و نشر : ایران ادیب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *