بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایران

– داریوش مهرجویی : زادهٔ ۱۷ آذر ۱۳۱۸ در تهران

بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایرانداریوش مهرجویی در ۱۷ آذر سال ۱۳۱۸ در تهران در خانواده‌ای از طبقه فرودست جامعه متولد شد. در کودکی تحت تأثیر مادربزرگش که مسلمانی معتقد بود قرار می‌گیرد. خود در مصاحبه‌ای در سال ۱۳۵۱ در این باره می‌گوید: «مادر بزرگم از آن نمازخوان‌های دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزده‌سالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی. نماز و روزه‌ام یک آن ترک نمی‌شد. اما از پانزده سالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزه‌ام به حساب می‌آمد، شک در دلم نشست. چهره خدا تدریجاً کدر شد و ایمانم رفت از دست.»

در نوجوانی به موسیقی علاقه‌مند می‌شود و مدت کوتاهی به کلاس آموزش موسیقی آقای زندی می‌رود. نزد پدرش که موسیقی ایرانی را خوب می‌شناخت به نواختن سنتور می‌پردازد و بعد به موسیقی کلاسیک غربی آشنا می‌شود و به نواختن پیانو و نوشتن قطعاتی برای پیانو می‌پردازد.

در ۱۷ سالگی به سینما علاقه‌مند می‌شود و برای درک بهتر فیلم‌های روز به آموختن زبان انگلیسی می‌پردازد. تحصیلات مقدماتی را در تهران به پایان برد و یک سال در هتل آتلانتیک مدیر می‌شود و سپس بیست ساله بود که برای ادامهٔ تحصیل به کالیفرنیا در آمریکا رفت. نخست به خواندن سینما روی آورد اما خیلی زود سینما را رها کرد و به فلسفه پرداخت و در سال ۱۳۴۴ از دانشگاه یوسی‌ال‌ای در لس‌آنجلس لیسانس فلسفه گرفت.

در همین سال سردبیری نشریهٔ پارس ریویو در لس‌آنجلس را به‌عهده گرفت و سال بعد به تهران آمد و در سال ۱۳۴۶ نخستین فیلم خود به نام الماس ۳۳ که فیلمی بسیار پرهزینه بود را ساخت. این فیلم در ۵ بهمن ۱۳۴۶ در تهران روی پرده آمد و فروش متوسطی داشت و با توجه به هزینهٔ بالای ساخت آن شکستی تجاری محسوب می‌شد و توجه منتقدین را هم چندان به خود جلب نکرد. الماس ۳۳ در سال ۱۳۴۶ اولین اثر وی در زمینه کارگردانی است.

ساخته شدن «الماس ۳۳» در ایران دهه ۴۰ حادثه‌ای در سینما محسوب می‌شد. مهرجویی به‌عنوان فیلم‌ساز جوانی که از آمریکا آمده بود و داشت اولین فیلم‌اش را می‌ساخت به خودی خود خبرساز بود اما بودجه دو میلیون تومانی فیلم که برای آن‌سال‌ها بسیار گزاف بود و حضور بازیگرانی خارجی از جمله نانسی کووَک، بازی‌گر تلویزیونی آمریکا که یکی دو فیلم سینمایی هم بازی کرده بود نقدهای متعدی در نشریات آن روزها درباره آن منتشر شد.

بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایراندر ۱۳۴۸ با هم‌کاری غلامحسین ساعدی فیلم‌نامهٔ گاو را از روی یکی از داستان‌های کوتاه مجموعهٔ عزاداران بیل نوشتهٔ ساعدی نوشت و فیلم را کارگردانی کرد. این فیلم برای مهرجویی و سینمای ایران جوایز متعددی را در جشنواره‌های بین‌المللی به ارمغان آورد. گاو هم از نظر تجاری هم از نظر هنری فیلم موفقی از کار درآمد و فصل جدیدی در سینمای ایران گشود.

ساخته شدن فیلم گاو در آخرین سال‌های دههٔ ۴۰ خورشیدی، سینمای ایران را که تا پیش از آن حضور کم‌رنگی در جشنواره‌های جهانی داشت به عنوان سینمایی متفکر و قابل اعتنا به منتقدان جهانی معرفی کرد. سینمای ایران تولد خود را مدیون سپنتا و دیگر فعالان پیشگام در سینما است و در آن سال ها شناسایی جهانی یک فیلم معتبر از ایران برای اولین بار توسط داریوش مهرجویی شکل گرفته است.

مهرجویی در سال ۱۳۶۸ فیلم هامون را ساخت. این فیلم اجتماعی و سوررئالیستی در مورد فردی بنام حمید هامون است که با همسرش، مهشید، دائم کش‌مکش دارد زندگی کابوس گونهٔ خود را مرور می‌کند.

فیلم هامون در دورهٔ هشتم (۱۳۶۸) جشنوارهٔ سینمایی فجر تهران، با کسب پنج سیمرغ بلورین به‌همراه «جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران» ستارهٔ بی‌رقیب سینمای آن سال ایران بود. این فیلم در جشنوارهٔ هشتم برندهٔ جایزهٔ ویژهٔ هیئت داوران برای بهترین فیلم و همین‌طور سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی، فیلمنامه، فیلمبرداری، نقش اول مرد، و بهترین تدوین شد. فیلم هامون همچنین کاندیدای دریافت سیمرغ بلورین در شش زمینهٔ دیگر بود. در جشنوارهٔ این سال، هامون برنده یا کاندیدای دریافت ۱۲ جایزه از ۱۹ جایزهٔ موجود بود. شخصیت حمید هامون نیز به‌عنوان برترین شخصیت تاریخ سینمای ایران توسط مجلهٔ فیلم انتخاب شد.

طی چهل سال گذشته به جز وقفهٔ چند سالهٔ پس از انقلاب ۱۳۵۷ و رویدادهای پس از آن که منجر به مهاجرت مهرجویی به فرانسه شد، او همواره یکی از فیلم‌سازان مطرح و پرکار ایرانی بوده‌است. داریوش مهرجویی همچنین از اعضای هیئت‌مدیره موزه هنرهای معاصر تهران بوده است.

بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایرانمهرجویی از ستوده‌ترین فیلم‌سازان سینمای ایران است. در رأی‌گیری از ۵۵ فیلم‌شناس ایرانی به سال ۱۳۸۱، مهرجویی دوّمین کارگردان برتر سینمای ایران انتخاب شد.

مهرجویی در سال ۱۳۸۵ جایزه یک عمر فعالیت تأثیر گذار فرهنگی، جایزه یلدا،که به همت انتشارات کاروان و ماهنامه جشن کتاب برگزار شد را دریافت کرد. از او در سال ۲۰۰۴ نیز برای یک عمر فعالیت هنری در جشنواره زردآلوی طلایی در ارمنستان تقدیر شد.

مهرجویی در سال ۱۳۹۱ فیلم چه خوبه که برگشتی را ساخت. این فیلم به قدری ضعیف بود که علاوه بر نقدهای تند منتقدان، صدای مردم و حتی طرفداران مهرجویی را هم درآورد.

زندگی شخصی داریوش مهرجویی
مهرجویی ابتدا با فریار جواهریان ازدواج کرد که یکی از مهندسین معمار نامی ایران بود، حاصل این ازدواج دو فرزند با نام‌های مریم و صفا بود. سپس با وحیده محمدی فر ازدواج کرد و حاصل این ازدواج دختری به نام مونا است.

جوایز و افتخارات داریوش مهرجویی

گاو
۱۹۷۰ – برنده جایزهٔ بهترین فیلم‌نامه از دومین جشنواره فیلم سپاس.
۱۹۷۰ – برنده جایزه دوم بهترین فیلم در فستیوال بین‌المللی فیلم تهران.
۱۹۷۱ – برنده جایزه فیپرشی سی و دومین دورهٔ جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز، ایتالیا.
۱۹۷۱ – نامزد هوگو طلایی جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو، آمریکا.
۱۹۷۲ – برنده جایزه بخش نگاه نو جشنواره فیلم برلین، آلمان.
۱۹۷۴ – جایزه بهترین فیلم جشنواره بین المللی فیلم لاروشل، فرانسه.
بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایرانبهترین فیلم تاریخ سینمای ایران، در رای‌گیری منتقدان سینمایی ایران سال‌های ۱۳۵۱، ۱۳۶۷، ۱۳۷۸.

آقای هالو
۱۹۷۱ – برنده جایزه بهترین کارگردانی، بهترین فیلم‌نامه و جایزهٔ اول به عنوان بهترین فیلم، جشنواره فیلم سپاس.
۱۹۷۱ – نامزد جایزه تندیس طلایی جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم مسکو، روسیه.

پستچی
۱۹۷۲ – برنده جایزه بخش نگاه نو جشنواره فیلم برلین، آلمان.
۱۹۷۲ – فیلم هفتم ار ده فیلم برگزیدهٔ جهان توسط منتقدان انگلیسی سالنامهٔ فیلم بولتن.
۱۹۷۳ – نامزد هوگو طلایی جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو، آمریکا.
۱۹۷۵ – برنده جایزه ویژه هیت داوران بخش بین الملل جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام، هلند.

دایره مینا
۱۹۷۷ – برنده جایزهٔ بزرگ آنتن دو از جشنواره فیلم پاریس، فرانسه.
۱۹۷۸ – برنده جایزه ویژهٔ بین‌المللی کاتولیک‌ها، جشنواره فیلم برلین، آلمان.
۱۹۷۸ – برنده جایزهٔ فیپرشی از جشنواره فیلم برلین، آلمان.
۱۹۷۸ – نامزد هوگو طلایی جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو، آمریکا.
۱۹۸۰ – برنده جایزه بهترین فیلم، جشنواره فیلم پراد، فرانسه.

مدرسه‌ای که می‌رفتیم
۱۹۸۴ – برنده جایزه ویژه هیئت داوران و نمایش در بخش خارج از مسابقه در جشنواره سه قاره، فرانسه.

هامون
۱۹۹۰ – برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه جشنواره فیلم فجر.
۱۹۹۱ – برنده جایزهٔ برنز بهترین فیلم در بیست و چهارمین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم هیستون، آمریکا.
بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایران۱۹۹۱ – نامزد جایزه بزرگ جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو، ژاپن.
برگزیده شده به عنوان بهترین فیلم تاریخ سینمای ایران در شماره‌های ۱۰۰ و ۲۰۰ ماهنامهٔ سینمای فیلم، توسط خوانندگان.

بانو
۱۹۹۹ – برنده جایزه ذکر ویژه و جایزه دان کیشوت جشنواره فیلم برلین، آلمان.
۱۹۹۹ – نامزد قرقاول طلایی جشنواره فیلم کرالا، هند.
۱۹۹۹ – نامزد جایزه بهترین فیلم بخش بین‌المللی جشنواره بین‌المللی فیلم ماردل پلاتا، آرژانتین.

سارا
۱۹۹۳ – برنده جایزه صدف طلایی بهترین فیلم در چهل و یکمین جشنواره فیلم سن‌سباستین، اسپانیا.
۱۹۹۳ – برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه جشنواره فیلم فجر.
۱۹۹۳ – برنده جایزه بالن نقره‌ای بهترین فیلم جشنواره سه قاره، فرانسه.
۱۹۹۳ – برنده جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در جشنواره سه قاره، فرانسه.
۱۹۹۳ – نامزد جایزه بالن طلایی بهترین فیلم جشنواره سه قاره، فرانسه.
۱۹۹۴ – برنده جایزه دوم بهترین فیلم منتخب تماشاگران در جشنوارهٔ فیلم رن، فرانسه.
۱۹۹۴ – برنده جایزه از هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم سائو پائولو، برزیل.
۱۹۹۵ – برنده جایزه هنری ترین فیلم از دوازدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم حراره، زیمباوه.

پری
۱۹۹۵ – برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر.

لیلا
۱۹۹۵ – برنده جایزه بهترین کارگردانی اولین جشن بزرگ سینمای ایران.
۱۹۹۵ – برنده جایزه بهترین فیلم‌نامه اولین جشن بزرگ سینمای ایران.

بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایراندرخت گلابی
۱۹۹۷ – برنده جایزه بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی فیلم زنگبار، تانزانیا.
۱۹۹۷ – نامزد جایزه بهترین فیلم‌نامه دومین جشن بزرگ سینمای ایران.
۱۹۹۷ – نامزد جایزه بهترین فیلم‌ شانزدهمین جشنواره فیلم فجر.
۱۹۹۸ – برنده هوگو نقره‌ای سی و چهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو، آمریکا.

بمانی
۲۰۰۳ – برنده جایزه ویژه جشنوراه فیلم بروکسل، بلژیک.

مهمان مامان
۲۰۰۴ – برنده جایزه بهترین فیلم بیست و دومین جشنواره فیلم فجر.
۲۰۰۴ – برندهٔ لوح زرین بهترین فیلم از دیدگاه منتقدان بیست و پنجمین جشنواره فیلم فجر.
۲۰۰۵ – نامزد جایزه بهترین فیلم و بهترین کارگردانی هشتمین جشن بزرگ سینمای ایران.
۲۰۰۵ – نامزد جایزه بهترین فیلم سیزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم فوکوئوکا، ژاپن.

سنتوری
۲۰۰۷ – برندهٔ جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران بیست و پنجمین جشنواره فیلم فجر.

نارنجی‌پوش
۲۰۱۲ – برنده جایزه ویژه هیئت داوران سی‌امین دوره جشنواره فیلم فجر

شخصی
۱۳۸۵ – جایزه یک عمر فعالیت تأثیر گذار فرهنگی، جایزه یلدا، به همت انتشارات کاروان و ماهنامه جشن کتاب.
۲۰۰۷ – دریافت جایزه دست چاپ جشنواره فیلم بوسان.
۲۰۰۸ – تقدیر برای یک عمر فعالیت هنری جشنواره بین‌المللی فیلم ایروان.
۲۰۱۴ – دریافت نشان لژیون دونور درجه شوالیه از سوی سفیر فرانسه.

بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایرانفیلم‌شناسی داریوش مهرجویی

سینمایی
الماس ۳۳ (۱۳۴۶)
گاو (۱۳۴۸)، تهیه‌کننده
آقای هالو (۱۳۴۹)
پستچی (۱۳۵۱)
دایره مینا (۱۳۵۷)
مدرسه‌ای که می‌رفتیم (۱۳۵۹)
اجاره‌نشین‌ها (۱۳۶۵)، تدوین
شیرک (۱۳۶۶)، تهیه‌کننده
هامون (۱۳۶۸)، تهیه‌کننده
بانو (۱۳۷۰)
سارا (۱۳۷۱)، تهیه‌کننده
پری (۱۳۷۳)، تهیه‌کننده
لیلا (۱۳۷۵)، تهیه‌کننده
درخت گلابی (۱۳۷۶)، تهیه‌کننده
داستان‌های جزیره (اپیزود اول، دختردایی گمشده) (۱۳۷۷)
میکس (۱۳۷۸)، تهیه‌کننده، طراح صحنه و لباس
بمانی (۱۳۸۰)، تهیه‌کننده، تدوین، طراح صحنه و لباس
مهمان مامان (۱۳۸۲)، تهیه‌کننده
سنتوری (۱۳۸۵) (با نام نخستین تولدت مبارک)
فرش و فرشته (فیلم کوتاه) از اپیزودهای فرش ایرانی (۱۳۸۵)
طهران: روزهای آشنایی (اپیزود اول، طهران تهران) (۱۳۸۷)
آسمان محبوب (۱۳۸۸)
بیوگرافی داریوش مهرجویی ، خالق ماندگارترین شخصیت در تاریخ سینمای ایراننارنجی‌پوش (۱۳۹۰)
چه خوبه که برگشتی (۱۳۹۱)
اشباح (۱۳۹۲)
سنتوری ۲ (۱۳۹۵)

مستند و کوتاه
ایثار (۱۳۵۵)، فیلم مستند کوتاه برای سازمان انتقال خون ایران.
الموت (۱۳۵۵)، فیلم بلند مستند داستانی در بارهٔ اسلام، تشیع و اسماعیلیان برای تلویزیون ملی ایران. تا کنون نمایش داده نشده‌است.
انفاق (۱۳۵۶)، فیلم کوتاه مستند، ۱۰ دقیقه، برای مرکز انتقال خون.
بخشش (۱۳۵۶)، فیلم کوتاه مستند، برای مرکز انتقال خون.
پیوند کلیه (۱۳۵۷)، فیلم کوتاه مستند، برای وزارت بهداشت و درمان
سفر به سرزمین رمبو (۱۳۶۲). فیلم مستند داستانی برای تلویزیون فرانسه. براساس زندگی آرتور رمبو

 

 

 

منابع : ویکی پدیا – مهر نیوز – عصر ایران – وب‌گاه سوره
ویرایش و نشر : ایران ادیب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *