بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیوود

برایان دی پالما : زاده ۱۱ سپتامبر ۱۹۴۰ در نیوآرک، نیوجرسی، آمریکا

بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیوودبرایان دی پالما در نیوآرک، نیوجرسی به دنیا آمد. پدرش دکتر جراح و مادرش معلم مدرسه بود. وی ابتدا به تحصیل در رشته فیزیک در دانشگاه کلمبیا پرداخت اما علاقه اش به سینما آنقدر زیاد بود که تحصیلاتش را نیمه کاره رها کرد و در کالج سینمایی سارا لانکس نیویورک ثبت نام کرد. در فاصله سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۸ چندین فیلم کوتاه ساخت.

 

اولین فیلم بلندش جشن عروسی (تولید ۱۹۶۳ و پخش ۱۹۶۹) نام داشت که یک کمدی سیاه و سفید و بود و با بودجه ایی ۱۰۰ هزار دلار تولید شده بود. این فیلم که در توزیع و پخش دچار مشکلات عدیده ایی شد عملا اعتباری برای دی پالما به همراه نداشت هرچند یکی از استعدادهای بزرگ بازیگری به نام رابرت دنیرو را به سینمای آمریکا معرفی می کرد. دی پالما در ۱۹۶۸ فیلم تصادفات را که آنهم یک کمدی بود با شرکت جانتان واردم و رابرت دنیرو ساخت.

 

فروش نسبتا خوب فیلم و بردن جایزه خرس نقره ایی جشنواره برلین باعث ساخته شدن قسمت دوم آن با نام سلام مامان (۱۹۷۰) شد. در این فیلم رابرت دنیرو با ایفای نقش یک سازنده فیلمهای پورنوگرافی نشان داد که آینده ایی درخشان در پیش دارد. این فیلم هم موفقیت بسیاری به دست آورد و جایگاه دی پالما را بیش از پیش تثبیت کرد. فیلم بعدی دی پالما اطلاع یافتن در باره خرگوشتان (۱۹۷۲) نام داشت که یک کمدی نه چندان دلچسب و پر دیالوگ بود و حتی حضور ستارگانی چون اورسون ولز و کاترین راس نتوانست مانع از شکست تجاری آن شود.

 

بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیوود دوران جدید فیلمساز دی پالما از سال ۱۹۷۳ و با ساخت فیلم خواهران آغاز شد. این فیلم که با سرمایه شخصی خود دی پالما و بر خلاف فیلمهای قبلیش در نیویورک و بدور از هالیوود ساخته شده بود، در حقیقت نخستن فیلم هیچکاکی دی پالما به حساب می آید. آهنگساز این فیلم برنارد هرمان آهنگساز اکثر فیلمهای هیچکاک بود و روند و  داستان فیلم تماشاگر را به یاد روانی استاد می انداخت. شبح بهشت (۱۹۷۴) درامی ترسناک با مایه ها کمدی بود.

 

وسوسه (۱۹۷۶) به نحوی بازسازی هوشمندانه سرگیجه آلفرد هچکاک بود که با داستانی گیرا و پر از تعلیق و بر اساس فیلمنامه دوست قدیمی دی پالما، پل شرایدر ساخته شد. بازی کلیف رابرتسون در این فیلم مورد ستایش منتقدان قرار گرفت. کری (۱۹۷۶) از همان سکانس ابتداییش یک فیلم دی پالمایی خالص بود. درامی دلهره آور که با نمایی طولانی که به صورت استیدی کم گرفته شده آغاز می شود و تا پایان وجه هراس آور و روانشناختی خود را حفظ می کند.

 

این دوران از فیلمسازی دی پالما در واقع به نحوی دوران ادای دین به هیچکاک و سینمای وحشت شناخته می شود. ادای دین بیش از حد او به هیچکاک که در فیلم آماده برای کشتن (۱۹۸۰) هم ادامه یافت عملا جایگاه دی پالما را به عنوان کارگردانی مولف و صاحب سبک در هالیوود تحت تاثیر قرار داد. در سال ۱۹۸۱  Blow Out را ساخت که حداقل در داشتن دستمایه”چشم چرانی” ما را به یاد پنجره عقبی می اندازد و البته بازی فوق العاده جان تراولتا که به بازیگری مشهور تبدیل می گردد.

 

بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیووددر ۱۹۸۳ دی پالما دست به بازسازی یکی از شاهکاری سینمای کلاسیک زد : صورت زخمی. و شاید این، یکی از معدود بازسازیهایی باشد که دست کمی از اثر اولیه ندارد. بازیهای فوق العاده از آل پاچینو و میشل فایفر، موسیقی متن عالی از جورجیو مورودر و فیلم برداری و تدوین خوب این فیلم اثری خوش ساخت را عرضه کرد که با فیلمنامه استادانه الیور استون همخوانی بسیار داشت. فیلم به انتقاد از برخی جنبه های زندگی آمریکایی و رویای آمریکایی می پردازد و در ین حال قدرت ویران کننده “قدرت” را به تصویر می کشد. اوج این قدرت شاید آنجا باشد که خواهر عریان قهرمان فیلم دیوانه وار عکس العمل نشان می دهد. و البته در انتها این عطش قدرت فروکش می کند: وقتی پاچینو در استخر سرنگون می شود و دوربین از بالا او را در قاب می گیرد. حرکتهای دوربین و میزانسنهای دی پالما در این فیلم مثال زدنی اند که در کنار خشونت بیش از حد فیلم باز هم اثری کاملا دی پالمایی را پدید می آورند.

 

تسخیر ناپذیران (۱۹۸۷) از معدود فیلمهای اسکاری دی پالماست. فیلم در رشته بهترین بازیگر مرد مکمل اسکاری را برای شون کانری به ارمغان می آورد. داستان فیلم همان داستان تکراری آل کاپون تبهکار و الیوت نس کاراگاه مشهور است. اینجا هم میزانسنهای دی پالما چشم گیرند. سکانس مشهور ایستگاه راه آهن که نمونه کاملی از یک سکانس کامل است. حرکتهای دوربین، تدوین و دکوپاژ دست در دست هم این سکانس به یاد ماندنی و پر از تعلیق را پدید می آورند. در اینجا خشونت گاهی بهترین روش برای انتقام گرفتن است وقتی که کاراگاه نس (کوین کاستنر) با بی رحمی قاتل همکارش را از پشت بام دادگاه به پایین می اندازد. تسخیر ناپذیران شاید اوج تکنیک در کارگردانی دی پالما باشد. نماهایی کاملا حساب شده و چشم نواز که به فیلم سبک و استیلی دیدنی می بخشد.

 

بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیوود ضایعات جنگ (۱۹۸۹) اثری متفاوت در کارنامه دی پالماست. این فیلم در حقیقت نشان دهنده نگاه شخصی دی پالما به جنگ ویتنام است و از این جهت با فیلمهایی چون اینک آخرالزمان، جوخه و غلاف تمام فلزی مقایسه شده است که هر سه نشاندهنده نگاه شخصی کارگردانهایشان به مقوله جنگ ویتنام هستند.

 

صحنه فوق العاده خشن تجاوز فیلم بهانه را به دست منتقدان دی پالما داد تا حسابی از خجالت او در بیایند. دی پالما بعد از ساختن دو فیلم نه چندان موفق آتش غرور (۱۹۹۰) و روح قابیل (۱۹۹۲) در سال ۱۹۹۳ دوباره به جایگاه اصلیش بازگشت : راه کارلیتو . داستان کارلیتو (آل پاچینو) تبهکار پیشین که می خواهد زندگی شرافتمندانه ایی داشته باشد اما دوستش (شون پن) او را در گیر باندهای تبهکاری می کند. در اینجا رفاقت به تم اصلی فیلم تبدیل می شود: واقعا کارلیتو تا کی می تواند رفتارهای دوستانش را تحمل کند و از او در برابر مافیا حمایت کند؟ دی پالما جواب این سوال را در نمایی به یادماندنی می دهد: وقتی که پاچینو فشنگهای اسلحه پن را که خالی کرده است درون سطل آشغال می اندازد. نمایی که از پایین و به صورت اسلوموشن گرفته شده و در تدوینی موازی پن را می بینیم که با اسلحه ایی خالی در دست، به قتل می رسد.

 

راه کارلیتو می توانست به تولد دوباره کارگردانش منجر شود اما عملا به مرثیه خداحافظی دی پالما از سینمای هنری تبدیل میشود. فیلم مورد بی توجهی عجیب آکادمی و منتقدان قرار می گیرد و دی پالما سرخورده از این بی بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیوودمهری ها به سراغ سینمای تجاری هالیوود میرود: ماموریت غیر ممکن (۱۹۹۶). این فیلم به عنوان پر فروش ترین فیلم دی پالما شناخته می شود. فیلم بعدی او چشمان مار (۱۹۹۸) هم یک فیلم هالیوودی است که برخی از ویژگیهای سینمای دی پالما را دارد مثل نماهای طولانی ابتدای فیلم که با استفاده از استدی کم گرفته شده اند. ماموریت به مریخ (۲۰۰۰) هم فیلمی متوسط محسوب می شود. Femme Fatale  (۲۰۰۲) هم شکستی کامل برای کارگردانش بود. چهار سال بعد در The Black Dahlia (2006) تا حدودی اعتبار از دست رفته دی پالما را بازگرداند. اما باز هم با بهترین فیلمهای او فاصله بسیاری داشت. Redacted (2007) تا حدودی بازگشت دی پالما به حال و هوای ضایعات جنگ محسوب می شد که در آن به جنگ عراق پرداخته بود.

 

برایان دی‌پالما در زمرهٔ کارگردانان جوان و تازه‌نفس دههٔ ۱۹۷۰ بود. او به همراه مارتین اسکورسیزی، فرانسیس فورد کاپولا، استیون اسپیلبرگ و جورج لوکاس از پیشگامان سینمای نوی ایالات متحده آمریکا به حساب می‌آید. این‌ها افرادی هستند که هر کدام با سبک مخصوص خود سینمای معاصر آمریکا را شکل دادند.

 

فیلم های مهم برایان دی‌پالما

تبریکات (۱۹۶۸)

جشن عروسی (۱۹۶۹)

سلام مامان! (۱۹۷۰)

خواهران (۱۹۷۳)

بیوگرافی برایان دی پالما ، کارگردان بازنشستۀ این روزهای هالیوودشبح بهشت (۱۹۷۴)

وسواس (۱۹۷۶)

کری (۱۹۷۶)

در لباسی خیره‌کننده (۱۹۸۰)

منفجر شدن (۱۹۸۱)

صورت‌زخمی (۱۹۸۳)

تسخیرناپذیران (۱۹۸۷)

تلفات جنگ (۱۹۸۹)

آتش غرور (۱۹۹۰)

راه کارلیتو (۱۹۹۳)

مأموریت غیر ممکن (۱۹۹۶)

چشمان مار (۱۹۹۸)

کوکب سیاه (۲۰۰۶)

 

 

 

منابع : ویکی پدیا – cinema-forever.blogfa.com

ویرایش و نشر : ایران ادیب

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *